Gezonde leefomgeving (gemeenten)

De leefomgeving heeft grote invloed op onze gezondheid. Met een gezonde inrichting kan veel gezondheidswinst worden behaald binnen gemeenten. Een gezonde leefomgeving beschermt én bevordert de gezondheid van inwoners.

 

Lees voor

  Contact

Medische Milieukunde

088 - 308 33 81
(maandag t/m vrijdag van 08.30 - 17.00 uur)
mmk@ggdhm.nl

 

Gezondheidsbevordering
T 088 - 308 30 00

Denk hierbij aan een omgeving die uitnodigt tot bewegen door de aanleg van goede en veilige wandel- en fietspaden. Waar groen en rookvrij de norm is, waar iedere woning minimaal één aangename zijde heeft en voorzieningen in de buurt goed gemengd zijn. Idealiter worden er geen gevoelige bestemmingen - zoals scholen en verpleegtehuizen - gebouwd op milieubelaste locaties.Om zoveel mogelijk gezondheidswinst te behalen is het belangrijk dat gezondheid al vanaf het begin wordt meegenomen in beleid en ruimtelijke plannen. De GGD zit daarom graag aan tafel bij gemeenten voor informatie en (beleids-)advies. De basis voor dit gesprek zijn de cijfers over de gezondheid van de inwoners in relatie tot hun directe omgeving en de afweging tussen gezondheidskundige normen versus wettelijke normen. De Kernwaarden Gezonde Leefomgeving van GGD GHOR Nederland zijn het uitgangspunt voor onze adviezen.

Loden waterleidingen

In gebouwen die vóor 1960 gebouwd zijn kunnen nog loden drinkwaterleidingen zitten. Water uit die leidingen vormt een gezondheidsrisico, vooral voor kinderen tot en met 7 jaar. Informatie over lood in drinkwater vind je op de website van GGDLeefomgeving.
De minister van binnenlandse zaken heeft de Nederlandse gemeenten gevraagd om de laatste loden drinkwaterleidingen op te sporen en te vervangen.
Er komt een verbod op loden leidingen in kinderlocaties en huurwoningen. Voor meer informatie hierover zie de kamerbrief 'Voortgangsrapportage lood in drinkwater’ (pdf) van minister de Jonge.

Stappenplan
De GGD-werkgroep Lood in drinkwater heeft hiervoor een stappenplan (pdf) ontwikkeld. Hiermee kan elke gemeente zelf de aanpak bepalen.
Als je binnen je gemeente verdere actie wil ondernemen naar aanleiding van dit stappenplan, dan kan het team Medische Miliekunde met je  meedenken. Neem daarvoor contact op met Marjolein de Gruijter of Sophie te Boekhorst via mmk@ggdhm.nl.

GGD adviseert gemeenten over woonomgeving

De GGD krijgt elk jaar veel vragen van mensen die bezorgd zijn over de invloed van hun leefomgeving op hun gezondheid.
We kunnen toekomstige gezondheidsproblemen voorkomen. Door het gezondheidsaspect mee te nemen bij het maken van plannen voor de woonomgeving.

Een goede inrichting van de woonomgeving verbetert de gezondheid van de bewoners. Uit onderzoek is gebleken dat mensen zich prettiger voelen in een groene omgeving. Ook gaan zij minder vaak naar de huisarts.

Het team medische milieukunde van Hecht GGD Hollands Midden adviseert gemeenten hierbij. Meer informatie: adviezen overige leefomgevingsfactoren.

Bouw- of (her)inrichtingsprojecten

De GGD kan gemeenten adviseren over de gezondheidsaspecten bij bouw- of (her)inrichtingsprojecten.

Dat zijn bijvoorbeeld luchtkwaliteit, bodemkwaliteit en geluidhinder. Door vanaf het begin rekening te houden met deze onderwerpen kunnen we de gezondheidsschade beperken. Gezondheidskundige kennis kan helpen prioriteiten te stellen met het oog op regelgeving en (milieu)belangen. Voor nadelige gezondheidseffecten zijn vaak compenserende maatregelen te bedenken.

Kwaliteit van de bodem

Vervuiling van de bodem met lood kan een gezondheidsrisico vormen. Vooral voor jonge kinderen. De huidige interventiewaarde bij gevoelige locaties biedt onvoldoende bescherming voor de gezondheid van jonge kinderen.

De GGD kan gemeenten adviseren bij het nemen van maatregelen bij deze plekken.

GGD-en hebben landelijke gezondheidskundige advieswaarden voor lood in de bodem opgesteld, die de gezondheid beter beschermen. Zie: Toelichting Lood in bodem en gezondheid

Omgevingswet

Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht geworden. Ons streven is dat alle achttien gemeenten binnen Hollands Midden de tien kernwaarden voor een gezonde leefomgeving meenemen in hun Omgevingsvisie. Deze kernwaarden bieden handvatten voor gemeenten om intern het gesprek aan te gaan over gezondheidsbevordering en -bescherming. Om dit te bereiken moedigen wij gemeenten aan tot samenwerking tussen het sociaal en fysiek beleidsdomein. We gaan graag in gesprek om een zorgvuldige afweging mogelijk te maken tussen de belangen van de betrokken beleidsdomeinen. Voorbeelden uit het land kunnen hierbij dienen als inspiratiebron voor besluitvorming.

Gaat u of bent u in uw gemeente aan de slag met omgevingsvisie, -plan of –programma? Of wil u advies ontvangen op plannen binnen de ruimtelijke ordening? Neem dan contact met ons op.

Meer informatie vind je op de website van GGD GHOR Nederland: Omgevingswet en Gezonde en veilige leefomgeving.

Klimaatverandering en gezondheid

Het klimaat verandert. Extreme weersomstandigheden komen vaker voor. Dat heeft invloed op de leefomgeving en daardoor op de gezondheid. Denk aan hittestress in de stad of de kwaliteit van het water in meren.

Gemeenten moeten in kaart brengen op welke punten de gemeente kwetsbaar is en wat de mogelijke maatregelen zijn.

Hiervoor organiseren veel gemeenten risicodialogen, stresstesten, klimaatateliers, enzovoort. Zij nodigen hiervoor verschillende organisaties uit, zoals de GGD. De GGD speelt een belangrijke rol in het belichten van gezondheidsaspecten bij klimaatmaatregelen.

Energietransitie

Nederland wil het energieverbruik verminderen door woningen duurzamer te maken en de industrie minder energie te laten verbruiken.

Energie wordt daarom steeds meer opgewekt met windturbines, zonnepanelen en uit biomassa. Dit heeft positieve maar ook negatieve effecten voor de gezondheid. Positief is bijvoorbeeld de luchtkwaliteit. Negatief is de geluidhinder van windturbines. De GGD kan meedenken over mogelijke oplossingen.