Meningokokkenziekte bij scholier in Gouda

dinsdag, 05 februari 2019

Bij een scholier van een middelbare school in Gouda is meningokokkenziekte vastgesteld. De scholier werd op 3 februari opgenomen in het ziekenhuis. Het treurige nieuws heeft ons bereikt dat zij is overleden.

Meningokokkenziekte is een besmettelijke ziekte. Mensen krijgen het door een bacterie. Het gevolg kan een hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging zijn. De kans is heel klein dat iemand ziek wordt nadat hij is besmet. Iedereen die recentelijk heel intensief contact had met de scholier, is persoonlijk benaderd door het ziekenhuis en/ of de GGD Hollands Midden.

Hieronder lees je vragen en antwoorden over meningokokken. Ook lees je over de klachten die passen bij meningokokkenziekte. Iedereen in Nederland heeft kans om meningokokken te krijgen. We vragen je alert te zijn op de signalen en klachten die kunnen wijzen op het ziektebeeld van meningokokken.

Wat is er aan de hand?

Een scholier van een middelbare school in Gouda is op zondag 3 februari in het ziekenhuis opgenomen met meningokokkenziekte. Er zijn verschillende meningokokkentypes die bij de mens voor ziekte kunnen zorgen, namelijk ACWY en B. Om welk type het in dit geval gaat, deelt de GGD niet met anderen omdat zij zich heeft te houden aan het beroepsgeheim. Daarnaast geeft de uitslag geen aanleiding tot een andere aanpak van de GGD.

Wat is meningokokkenziekte?

Meningokokkenziekte is een besmettelijke ziekte. Mensen krijgen het door een bacterie. Mensen kunnen verschillende ziektes krijgen door meningokokken. Soms kunnen de klachten ernstig zijn. Door meningokokken kan iemand hersenvliesontsteking of een bloedvergiftiging krijgen. De kans is heel klein dat iemand ziek wordt, nadat hij is besmet. 140 mensen per jaar in heel Nederland krijgen de ziekte en ongeveer 20 overlijden hier jaarlijks aan.
Wanneer ziekte veroorzaakt door meningokokken bij iemand wordt vastgesteld, wordt dit gemeld aan de GGD. De GGD komt direct in actie en neemt maatregelen om verspreiding van de ziekte te voorkomen.

Is besmetting met meningokokken hetzelfde als meningokokkenziekte?

Nee, dat is niet hetzelfde. Een besmetting met meningokokken betekent dat je de bacterie bij je draagt. Deze bevindt zich gewoonlijk in de neus- en keelholte van gezonde mensen. Zij worden hier niet ziek van. Heel soms komt deze bacterie in de bloedbaan of in het zenuwstelsel, dan kunnen mensen er wél ernstig ziek van worden. Dat is meningokokkenziekte. De kans om meningokokkenziekte te krijgen is dus heel klein.

Wat zijn de klachten bij meningokokkenziekte?

De kans dat iemand na een besmetting ziek wordt is heel klein. Als je toch ziek wordt kunnen de klachten zijn:

  • plotseling hoge koorts,
  • suf,
  • hoofdpijn,
  • niet tegen licht kunnen,
  • misselijk,
  • braken,
  • een zere en stijve nek, vooral als je het hoofd voorover buigt,
  • soms komen er hele kleine, rode of paarse vlekjes in de huid. De vlekjes kunnen niet weggedrukt worden. Ze zijn zo groot als een speldenknop.

Iemand met meningokokkenziekte kan heel snel erg ziek worden. Soms binnen enkele uren. De tijd tussen besmet raken en ziek worden is 2 tot 10 dagen. Meestal is dit 3 tot 4 dagen. Maar de kans om na besmetting ziek te worden, is heel klein.

Heb je last van boven genoemde klachten? Neem dan direct contact op met je huisarts.

Hoe kun je meningokokkenziekte krijgen?

Veel mensen dragen de bacterie bij zich zonder ziek te worden. De bacterie zit in de neus of keel van iemand die besmet is. Door hoesten en niezen komen kleine druppeltjes met de bacterie in de lucht. Mensen kunnen deze druppeltjes inademen en besmet raken.

De kans is heel klein dat iemand ziek wordt nadat hij is besmet.

Is er nu een grotere kans dat ik ziek word?

Nee. De kans is niet verhoogd.

Wie kan meningokokkenziekte krijgen?

Iedereen kan meningokokkenziekte krijgen. Het komt het meest voor bij jonge kinderen en bij tieners.
Er zijn verschillende types meningokokken. De kans is echter heel klein dat iemand ziek wordt, nadat hij is besmet.

Ik zit in de klas van de scholier. Kan ik nu meningokokkenziekte krijgen?

Iedereen die intensief met deze scholier in contact is geweest, is al door ons benaderd. Mogelijk heb je de scholier wel gezien en gesproken of in dezelfde klas gezeten. De kans dat je in dit geval ook meningokokkenziekte krijgt is heel erg klein. Intensief contact is langer dan 4 uur achtereenvolgend intensief contact hebben in hetzelfde huishouden en/of zeer kleine ruimtes, voorbeelden hiervan zijn oppas, logerende vriend(innet)jes, in dezelfde tent slapen, een lange autoreis maken. Een klaslokaal valt hier niet onder.

Je hoeft je dan ook geen zorgen te maken als je op een andere manier contact hebt gehad.

Tot wanneer moet ik alert zijn op ziekteverschijnselen?

De kans is zeer klein dat je ziekteverschijnselen krijgt. Tot maximaal vier weken na een contact kunnen ziekteverschijnselen (zoals hierboven beschreven) optreden.
Heb je klachten? Neem dan direct contact op met je huisarts.

Ik heb contact gehad, kan of moet ik me nu laten vaccineren?

De kans om na een eventuele besmetting ziek te worden is heel klein. Vervroegde vaccinatie tegen meningokokken is op dit moment niet zinvol. Het duurt een aantal dagen voor het vaccin bescherming geeft. Dit duurt te lang om ziekte te voorkomen. Mensen die het meest intensief contact hadden zijn in beeld en nemen waar nodig preventieve maatregelen. Je krijgt een oproep voor de geplande vaccinatie.

Ik ben gevaccineerd tegen meningokokken C. Ben ik nu beschermd?

Ik ben gevaccineerd tegen meningokokken. Ben ik nu beschermd?
De huidige vaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma beschermt tegen de types A,C,W en Y. Lees meer op de site www.deelditnietmetjevrienden.nl .

Type B komt ook in Nederland voor. Er is sinds kort ook een vaccinatie tegen meningokokken-B maar deze is niet opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma.
De Gezondheidsraad heeft het advies uitgebracht Type B niet op te nemen in het Rijksvaccinatieprogramma. Het is onvoldoende bekend hoe effectief het is. En het kan hoge koorts veroorzaken.

De kans op de ziekte is niet verhoogd door de vaststelling van meningokokkenziekte bij de scholier in Gouda. Het is voor iedereen van belang om alert te blijven op klachten die mogelijk kunnen passen bij meningokokkenziekte.

Ik had mogelijk contact met de scholier die meningokokkenziekte heeft. Moet ik contact met anderen mijden?

Nee, het is niet nodig om contact met anderen te mijden.

Ik heb een verzwakte weerstand/onderliggende ziekte, moet ik nu extra maatregelen nemen?

Nee, dat is niet nodig. Ook voor jou geldt dat de kans om ziek te worden heel klein is. Tot maximaal vier weken na een contact kunnen ziekteverschijnselen (kijk bij 'wat zijn de klachten') optreden. Heb je klachten? Neem dan direct contact op met je huisarts.

Kan ik zonder gevaar om ziek te worden in ruimtes komen waar iemand met meningokokkenziekte is geweest?

Ja, dat kan. De meningokokkenbacterie overleeft niet in de ruimte. Je kunt dus gewoon in een ruimte komen waar iemand met meningokokkenziekte is geweest. De bacterie is alleen van mens op mens overdraagbaar.

Is meningokokkenziekte te behandelen?

Heb je klachten? Neem dan direct contact op met je huisarts. Door snelle behandeling worden de meeste mensen weer beter. Als iemand erg ziek is, is opname in het ziekenhuis nodig. Soms blijven er nog klachten bestaan, bijvoorbeeld doofheid, scheel kijken of moeite met leren. Het is ook mogelijk, zo blijkt ook nu weer, dat er iemand aan meningokokkenziekte overlijdt. Daarom is het van belang alert te zijn op de signalen/ klachten en direct naar de huisarts te gaan wanneer er een vermoeden is.

Klopt het dat de scholier in Gouda met Meningokokkenziekte is overleden?

Ja, helaas hebben wij dat trieste bericht ook vernomen.

Om wie gaat het?

Vanuit privacy overwegingen, doen wij geen verdere uitspraken over de persoonsgegevens.

Hoe heeft het kunnen gebeuren dat de scholier door meningokokkenziekte is overleden?

Meningokokkenziekte komt maar weinig voor. 140 mensen per jaar in heel Nederland krijgen de ziekte en ongeveer 20 overlijden hier jaarlijks aan. Het ziektebeeld kan soms heel snel opkomen en niet meer te behandelen zijn. Dat is bij deze scholier helaas gebeurd.

Hoe heeft de scholier meningokokkenziekte kunnen oplopen?

Veel mensen dragen de bacterie bij zich zonder ziek te worden. De bacterie zit in de neus of keelholte van iemand die besmet is. De kans dat je de meningokokkenziekte krijgt is minimaal.

Besmet zijn wil zeggen dat men de bacterie bij zich draagt en is dus iets anders dan ziek zijn/worden van de bacterie.

Door hoesten en niezen komen kleine druppeltjes met de bacterie in de lucht. Mensen kunnen deze druppeltjes inademen en besmet raken. Meestal merkt men hier helemaal niets van en raakt men de bacterie gewoon weer kwijt. De kans is dus heel klein dat iemand ziek wordt nadat hij of zij is besmet.

De bacterie blijft overigens niet in de buitenlucht zweven, maar gaat daar snel dood.

Wordt er in Nederland gevaccineerd tegen deze ziekte?

Ja, sinds mei 2018 worden baby’s/ kinderen van 14 maanden en 14 jaar gevaccineerd tegen meningokokken types A, C, W en Y vanuit het Rijksvaccinatieprogramma. Hiervoor werd alleen tegen type C gevaccineerd. Er vindt komend jaar een campagne plaats voor kinderen ouder dan 14 jaar. De oproep ontvang je via het rijksvaccinatieprogramma.

Wie worden in 2019 extra gevaccineerd vanuit het Rijksvaccinatieprogramma?

  • Kinderen van 14 maanden krijgen sinds 1 mei 2018 via het Rijksvaccinatieprogramma het Men ACWY vaccin aangeboden.
  • Jongeren geboren in 2001, 2002 en 2004 krijgen in de maanden maart/april 2019 per post een uitnodiging voor de vaccinatie.
  • Jongeren geboren in 2003 en 2005 worden uitgenodigd voor een vaccinatie in de maanden mei/juni 2019.

Jongeren uit deze laatste groep kunnen niet eerder deelnemen aan het Rijksvaccinatieprogramma. Dit heeft te maken met de afgemeten hoeveelheid vaccin die beschikbaar is.

Waar kan ik mezelf of mijn kinderen tegen meningokokken ACWY laten vaccineren?

Het vaccin tegen meningokokken ACWY is sinds 1 mei 2018 in het Rijksvaccinatieprogramma opgenomen voor kinderen van 14 maanden.
In 2018 heeft een groot deel van alle jongeren die dat jaar 14 jaar werden, een uitnodiging voor een prik gekregen. In 2019 krijgen alle jongeren die geboren zijn tussen 1 januari 2001 en 30 april 2004 een uitnodiging voor een prik. Ook als je in 2019 14 jaar wordt, ontvang je een uitnodiging. Door meer jongeren te beschermen tegen de meningokok, zal de bacterie zich veel minder kunnen verspreiden en worden er veel minder mensen ziek. Meer informatie vindt u op de speciale website https://www.deelditnietmetjevrienden.nl/ Voor andere mensen is het vaccin alleen op recept verkrijgbaar, via een (huis)arts of (reizigers)vaccinatiecentrum. Naar aanleiding van de casus in Gouda is het niet noodzakelijk om vervroegd een vaccin te halen. Het risico om ziek te worden van de meningokok is nog steeds uitermate klein.

Als ik mijzelf of mijn kinderen tegen meningokokken ACWY wil laten vaccineren, moet ik dat dan zelf betalen?

Ja, als u geen oproep hebt gekregen voor de meningokokken ACWY-vaccinatie en u wilt zichzelf of uw kinderen toch laten vaccineren, dan moet u dat zelf betalen. Voor informatie over de prijs en beschikbaarheid van het MenACWY meningokokken groepen ACWY -vaccin kunt u contact opnemen met uw apotheek of vaccinatiecentrum. Meer informatie vindt u op de speciale website https://www.deelditnietmetjevrienden.nl/

Kan iedereen deze ziekte krijgen?

Ja, iedereen kan deze ziekte krijgen, maar de kans om ziek te worden is heel klein.

Waarom wordt niet iedereen gevaccineerd tegen deze ziekte?

Via het Rijksvaccinatieprogramma worden kinderen van 14 maanden en 14 jaar gevaccineerd tegen meningokokken, omdat zij het vaakst de bacterie bij zich dragen. Door hen te beschermen zorgen we er tevens voor dat zij de bacterie niet verder verspreiden.

Ik wil graag meer informatie

Heb je nog behoefte aan meer informatie? Voor vragen kun je op werkdagen van 8.30-17.00 uur contact opnemen met het team algemene infectieziektebestrijding van de GGD Hollands Midden, telefoonnummer 088-3083361 óf via infectieziektenhm@ggdhm.nl

De website van de RIVM biedt ook accurate informatie aan op de website inclusief animatie over ‘wat is meningokokkenziekte’.

Wat doet de GGD?

Als meningokokkenziekte is vastgesteld, gaan medewerkers van de GGD na wie in aanmerking komen voor een preventieve antibioticakuur.

Wie komt er in aanmerking voor een preventieve antibiotica kuur

Gezinsleden en in bijzondere gevallen andere mensen die zéér nauw contact hebben gehad met een patiënt met meningokokkenziekte (ook wel knuffelcontacten genoemd), kunnen antibiotica krijgen om de ziekte, en de verspreiding ervan, te voorkomen. De GGD of behandelend arts inventariseert wie deze medicijnen nodig hebben.

Is meningokokkenziekte te behandelen?

Wanneer de huisarts meningokokkenziekte vermoedt, zijn onmiddellijke opname in het ziekenhuis en behandeling nodig. Vroegtijdige behandeling biedt kans op volledige genezing. In sommige gevallen blijven er restverschijnselen bestaan, zoals doofheid, scheelzien, leer- en concentratiestoornissen en zenuwuitval. In ernstige gevallen kan de patiënt aan de ziekte overlijden.

Hoe kun je contact opnemen met de GGD?

Voor vragen kun je op werkdagen van 8.30-17.00 uur contact opnemen met het team algemene infectieziektebestrijding van de GGD Hollands Midden, telefoonnummer 088-3083361 óf via infectieziektenhm@ggdhm.nl

Deel deze pagina
Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Contactinformatie

  • GGD Hollands Midden (Leiden)

    Parmentierweg 49,
    2316 ZV Leiden
    T 088 - 308 30 00
    E-mail: info@ggdhm.nl

    GGD Hollands Midden (Gouda)

    Thorbeckelaan 5
    2805 CA Gouda
    T 088 - 308 32 00
    E-mail: info@ggdhm.nl