GIZ-methodiek

Aantal keer bekeken: 12097, Laatst gewijzigd: woensdag, 02 november 2016

De Jeugdgezondheidszorg van de GGD Hollands Midden maakt gebruik van de GIZ-methodiek. GIZ staat voor Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoeften. Door het gebruik van de GIZ-methodiek schatten de JGZ-medewerkers samen met ouders en kinderen de zorgbehoeften van de kinderen en het gezin in. Daarna bespreken ze welke ondersteuning het beste past bij de situatie. Twee schema’s zorgen ervoor dat het gesprek op een motiverende, niet-beoordelende  en gestructureerde manier verloopt. Uit evaluaties blijkt dat ouders en professionals er erg positief over zijn.

GIZ-methodiek: Met ouders en jongeren bepalen hoe het gaat en wat er nodig is (pdf)

Aanleiding

Ontwikkelingen als de flexibilisering van de jeugdgezondheidszorg, het verdwijnen van de indicatiestelling bij Bureau Jeugdzorg en Passend Onderwijs vragen om een nieuwe werkwijze voor het gezamenlijk inschatten en vaststellen van de zorgbehoefte van jeugdigen en hun gezin. Professionals van allerlei disciplines en instanties moeten de zorgbehoeften van individuele kinderen en gezinnen snel en nauwkeurig in kaart kunnen brengen.
Op basis van een analyse van knelpunten, kennis uit onderzoek en praktijk is vanaf 2012 de GIZ methodiek ontwikkeld in het kader van de Academische werkplaats Samen voor de Jeugd Noordelijk Zuid-Holland.

Doelen
Opzet
AmbitieContact en Informatie
Doelgroep en uitvoeringsvarianten
Implementatie
GIZ Monitor
Gebruikersvoorwaarden
Evaluatie
Verspreiding GIZ
Onderzoek
Ontwikkeling

Doelen

Het algemene doel van de GIZ-methodiek is professionals van basis-, eerstelijns- en tweedelijns voorzieningen in staat te stellen gezamenlijk, dus in dialoog met een ouder of jongere (en eventueel met andere professionals), tot een integrale, goed onderbouwde, gezamenlijke zorgbehoeften taxatie te komen. Door deze taxatie krijgt elk kind en gezin de (preventieve en/of curatieve) zorg die bij hun behoeften past, zowel uit het eigen netwerk als van professionals. Dit ter versterking van de ‘eigen kracht’ van kinderen en ouders.

Opzet

Het toepassen van de GIZ-methodiek gebeurt in een gesprek. Na een korte introductie begint het gesprek met het in kaart brengen van de krachten en ontwikkel- en zorgbehoeften van het kind in relatie tot zijn opvoeding en omgeving. Het gesprek eindigt met een gezamenlijke inschatting van het niveau en het type zorg dat het beste past bij de zorgbehoeften van een specifiek kind/ gezin.
De kracht van de GIZ-methodiek ligt in de combinatie van vijf kernelementen, die samen ‘het wat’ en ‘het hoe’ van de gezamenlijke inschatting van zorg bepalen: wat je met ouders en kinderen bespreekt en hoe.

De twee kernelementen die ‘het wat’  bepalen zijn (‘de aangepaste CAF’) Common Assessment Framework-driehoek de gekleurde Gezonde Ontwikkeling Matrix (‘de GOM’).

Common Assessment Framework-driehoek

Dit raamwerk creëert een helder kader voor het GIZ gesprek. Met behulp van de CAF kunnen professionals snel en makkelijk over alle belangrijke aspecten van de ontwikkeling, de opvoeding en de omgeving communiceren. Op deze manier deelt men kennis over wat belangrijk is voor gezond opgroeien makkelijk met ouders en kinderen, ter versterkingen van hun kennis en zelfinzicht.

GIZ

Figuur: CAF-driehoek, bewerking Common Assessment Framework, oktober 2014.

Gezonde Ontwikkeling Matrix

De GOM helpt professional om samen met een ouder of een kind, op systematische en speelse wijze de krachten en de ontwikkelbehoeften van het kind in relatie tot zijn opvoeders en omgeving in kaart te brengen. Op basis van deze gezamenlijke analyse wordt de aard en de ernst van de zorgbehoefte bepaald.

De drie kernelementen die ‘het hoe’ bepalen:

  1. De professional werkt vraag- en oplossingsgericht
  2. De professional gebruikt een transparante (gestructureerde en doelgerichte) handelingsgerichte methodiek
  3. De professional gebruikt motiverende- en oplossingsgerichte gespreksvaardigheden

Ambitie

De verwachtingen zijn dat de GIZ-methodiek op fundamentele wijze bij draagt aan een (kosten)effectiever jeugdstelsel. De GIZ methodiek geeft jongeren en ouders een stem en betrekt hen positief en actief bij het vaststellen van de zorgbehoeften en toeleiden naar zorg. Samen maken ouders/jongere en de professional een analyse van wat er speelt in een gezin. Daarbij is er oog voor vragen en zorgen, maar ook wat er goed gaat. Doordat dit een gedeelde inschatting is van ouders/jongeren en de hulpverlener wordt de ingezette zorg beter geaccepteerd door ouders en jongeren.

De GIZ-Methodiek bevordert de samenwerking tussen de basisvoorzieningen (zoals scholen, huisartsen en de jeugdgezondheidszorg) en instellingen in de tweedelijns zorg en helpt bij de aansluiting op gespecialiseerd diagnostiek en jeugdhulp.  Als professionals vanuit de hele jeugdketen met de GIZ-methodiek werken bevordert dit de kwaliteit van de informatie-uitwisseling tussen ouders, jongeren en professionals en tussen professionals onderling door de eenheid van kader en taal.

Doelgroep en uitvoeringsvarianten

De GIZ-methodiek is een taxatiemethodiek die zowel in de preventie als in de 1e en 2e lijnszorg te gebruiken is. Er zijn drie uitvoeringsvarianten:

  • GIZ-variant 1: signaleringstaxatie in een preventieve setting
    In deze variant is de vraag: heeft dit kind en ouder/gezin genoeg aan preventieve basiszorg  (vanuit de JGZ)? Dit toepassingstype kan worden toegepast bij alle ouders / jongeren om in kaart te brengen hoe het gaat op de verschillende vlakken en wat er eventueel nodig is. Hiervoor hoeft de ouder/ jongere zelf geen specifieke vraag te hebben.

  • GIZ variant 2: uitgebreide taxatie
    De te beantwoorden vraag in deze variant is: wat is er aan de hand en wat is er nodig (vanuit de jongere/opvoeders/omgeving) om aan de ontwikkel- en zorgbehoeften van het kind/de jongere te voldoen? Tijdens deze taxatie wordt door het gebruik van de GIZ-methodiek de vraag verhelderd en wordt een krachten- en behoeftenanalyse gedaan.

  • GIZ-variant 3: multidisciplinaire taxatie
    Deze variant is te vergelijken met variant twee, het verschil is dat er meerdere zorgpartijen betrokken zijn. De GIZ- multidisciplinaire taxatie kan uitgevoerd worden in verschillende contexten – bijvoorbeeld in een Zorg Advies Team (ZAT) op school of als onderdeel van een gecoördineerd zorgtraject (met 1Gezin1Plan). In zo’n situatie helpt de GIZ-methodiek om een goede gezamenlijke analyse te maken en met het gezin concrete gezinsdoelen en acties op te stellen zowel in de voorbereiding als tijdens het multidisciplinaire overleg. Met de GIZ-variant 3 is het ook mogelijk de voortgang en resultaten van verschillende interventies te evalueren.

Implementatie

De GIZ-methodiek vereist dat professionals naast hun beroepsopleiding een specifieke GIZ-methodiek basistraining volgt. Deze training is toegespitst op het verwerven, onderhouden en verder ontwikkelen van de in het handboek benoemde specifieke GIZ-methodiek competenties in drie verschillende GIZ uitvoeringsvarianten. De basistraining bestaat uit twee 4-uur sessies en wordt gegeven door een gecertificeerde GIZ-methodiek trainer.

Het is sterk aanbevolen medewerkers te faciliteren in het zich eigen maken van de methodiek door het bieden van intervisiemogelijkheden. Dit ondersteunings- en leertraject is toegespitst op de integratie van de GIZ-methodiek in de werkprocessen. Voor stafleden is een training ontwikkeld om als GIZ-coach een ondersteunings- en leertraject van GIZ-uitvoerders te begeleiden. Video-opnames en zelfevaluatie tools voor de GIZ-uitvoerder en GIZ-coach zijn onderdelen van dit ondersteuningstraject.

Naast de basistraining is een jaarlijkse terugkomdag verplicht voor coördinatoren van de organisaties die met de GIZ-methodiek werken. Deze terugkomdagen voor coördinatoren zijn toegespitst op het verwerven, onderhouden en verder ontwikkelen van de in het handboek benoemde specifieke GIZ-methodiek competenties en het uitwisselen van ervaringen met het gebruik van de GIZ-methodiek in verschillende context en organisaties.

GIZ Monitor

Voor de implementatie is een GIZ monitor ontwikkeld. De GIZ monitor bestaat uit een set van hulpmiddelen om informatie te verzamelen om de implementatie en de kwaliteit van de invoering van de GIZ methodiek te volgen en te beïnvloeden. De GIZ Monitor biedt aan verschillende doelgroepen (gezinnen, professional, organisaties en gemeenten) sturingsinformatie. Het gaat daarbij om inzicht in het gebruik van de GIZ methodiek, de tevredenheid van de ouders en jongeren, de vastgestelde zorgbehoefte van ouders/jongeren, de verwezen (en gevolgde) interventies en in het effect van de ingezette interventies. De Monitor is zowel voor gebruik binnen jeugdgezondheidszorg als binnen het Centrum voor Jeugd en Gezin waar meerdere partijen samenwerken in de zorg voor de jeugd.

Evaluatie

In 2013 is er een pilot afgerond waar aan 236 ouders en 264 jongeren en 19 JGZ professionals werkzaam in de JGZ hebben meegedaan. Aanvullend is de GIZ methodiek in multidisciplinaire CJG getest.

De meeste ouders en jongeren en JGZ professionals waarderen de nieuwe werkwijze met een cijfer 8 en 9.
De GIZ-methodiek is;

  • werkbaar, begrijpelijk, zinvol;
  • bevordert gemeenschappelijke, integrale analyse;
  • vergroot actieve participatie ouders/jongeren;
  • versterkt samenwerking gezinnen-professionals-professionals;
  • versterkt zelfinzicht, zelfsturing, zelfmonitoring en motivatie (‘eigen kracht’) jongeren en ouders.

 Ouders zeggen over de GIZ-methodiek:

  • “Ik heb nu het gevoel dat we een gezamenlijk doel hebben – het welzijn van mijn kind. De GIZ-methodiek ervaar ik als heel positief.”
  • “Ik liep binnen met chaos in mijn hoofd. Nu heb ik zicht op wat mijn kind nodig heeft, en inzicht in wat ik ook goed doe. Voor mij is dit een enorme opluchting.”
  • “Het is best pittig wat er allemaal naar boven komt, maar ik heb wel het idee dat ik aan het roer sta.”

En jongeren zeggen:

  • “Ik vond het een super cool gesprek!” (Jongen, 14 jaar)
  • “Ik vind de driehoek heel leuk – heel overzichtelijk. Graag neem ik een kopie mee naar huis.” (Jongen, 14 jaar, met autisme)
  • “Ik weet beter wat ik kan verwachten van het gesprek. Ik zie dat ik er eigenlijk best goed voor sta.”

Verspreiding GIZ

Na ontwikkeling van de GIZ-methodiek in de pilot regio Hollands Midden is de methodiek breed verspreid in Zuid-Holland. Inmiddels zijn 1700 professionals in de GIZ getraind, 25 GIZ trainers en 20 GIZ coaches opgeleid. De verspreiding gebeurt via twee kanalen, de GGD HM vanuit de Academische Werkplaats en vanuit Alison Sutton, mede ontwikkelaar, via de stichting GIZ. Ook buiten deze regio is belangstelling voor de methodiek en hebben al diverse organisaties de GIZ geïmplementeerd.

JGZ professionals en professionals in jeugdteams of sociale wijkteams die met de GIZ willen gaan werken, volgen een verplichte basistraining GIZ methodiek van twee dagdelen.
Vanaf 1 juli 2016 hebben de GGD HM en Academische Werkplaats jeugd voor de landelijke verspreiding en borging het beheer van de GIZ overdragen aan het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ). Zie de pagina over de GIZ methodiek op de website van het NCJ (o.a. gebruikersvoorwaarden GIZ-methodiek)
Academische Werkplaats Jeugd partners, met name het LUMC en GGD HM blijven nauw betrokken bij doorontwikkeling en onderzoek.

Onderzoek

Hoe effectief is de methodiek Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften (GIZ) bij ouders met kinderen tussen 0 en 12 jaar? Om dat uit te zoeken heeft de JGZ voor 2,5 jaar subsidie gekregen. Het onderzoek is 1 april 2016 van start gegaan.
In het onderzoek wordt de effectiviteit van de GIZ onderzocht. Aan het onderzoek doen JGZ-organisaties mee die wel met de GIZ-methodiek werken (JGZ Zuid-Holland West en GGD Hollands Midden) en die er nog niet mee werken (GGD Hart voor Brabant). We gaan de twee groepen vergelijken in de mate waarin ouders en professionals overeenstemmen over de zorgbehoeften. Ook zijn we benieuwd naar verschillen in ervaringen van ouders met gezamenlijke besluitvorming, in hun motivatie om aan de slag te gaan met vervolgacties en in hun zorgbehoeften na drie maanden. De subsidie is aangevraagd door LUMC, TNO, JGZ Zuid-Holland West, GGD Hart voor Brabant en de GGD Hollands Midden. Voor meer informatie kunt u Marjanne Bontje benaderen.

Ontwikkeling

Methodiek Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften is ontwikkeld door Marjanne Bontje (GGD Hollands Midden) en Alison Sutton (Childrearing Matters), in het kader van de Academische Werkplaats Jeugd NZH, met input van LUMC, TNO, MEE ZHN en MEE Plus, Haagse Hogeschool, praktijkprofessionals, ouders en jongeren, met steun van ZonMw en Stichting Kinderpostzegels Nederland.

 

Deel deze pagina
Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Contactinformatie

  • GGD Hollands Midden (Leiden)

    Parmentierweg 49,
    2316 ZV Leiden
    T 088 - 308 30 00
    E-mail: info@ggdhm.nl

    GGD Hollands Midden (Gouda)

    Thorbeckelaan 5
    2805 CA Gouda
    T 088 - 308 32 00
    E-mail: info@ggdhm.nl