Bastaardsatijnrups

Aantal keer bekeken: 51510, Laatst gewijzigd: woensdag, 27 januari 2016

Op verschillende plaatsen langs de kust komt de bastaardsatijnrups voor, zowel in de duinen als op het strand. De rups heeft brandharen die klachten kunnen veroorzaken bij aanraking, zoals heftige jeuk, huiduitslag, irritatie aan de ogen of aan de luchtwegen. Ook dieren kunnen klachten krijgen.

De bastaardsatijnrups heeft een donkerbruine tot zwarte kleur, is bedekt met bosjes lange geelbruine haren en heeft kortere zwarte brandharen met weerhaakjes. Met hun weerhaakjes dringen de pijlvormige brandharen bij aanraking makkelijk in de huid, ogen en luchtwegen. Er hoeft niet altijd rechtstreeks contact met de rups te zijn om klachten te krijgen. De brandharen kunnen ook door de wind meegevoerd worden.

Gezondheidsklachten

Contact met brandharen kan binnen een paar uur verschillende klachten veroorzaken, zoals:

  • (hevige) jeuk
  • bultjes
  • blaasjes
  • roodheid en ontstekingen
  • rode, dikke en/ of ontstoken ogen.

Ook kunnen zich algemene klachten voordoen, zoals overgeven, duizeligheid, koorts, ziektegevoel en luchtwegklachten zoals een loopneus, kriebel in de keel, hoesten, moeilijk slikken en kortademigheid.

Advies: vermijd contact

Vermijd contact met de bastaardsatijnrups. Raak de rups niet aan en voorkom dat deze in direct contact komt met de blote huid. Vermijd ook contact met nesten en spinsels in het duingebied. Zorg bij een bezoek aan natuurgebieden waar de bastaardsatijnrups voorkomt voor goede bedekking van de hals, armen, benen en ogen en ga niet op de grond zitten. Ook nesten van een jaar geleden kunnen brandharen bevatten. Om klachten te krijgen hoeft er dus niet altijd direct contact met de rups te zijn geweest. De brandharen, die de klachten veroorzaken, kunnen ook door de wind verspreid worden.

Wat doen bij klachten?

Wanneer er toch contact is geweest met brandharen dan is het belangrijk te voorkomen dat deze zich verder over het lichaam verspreiden. Strip de huid direct na blootstelling met plakband, spoel daarna huid en ogen met lauw water goed af. Was kleding die besmet is met brandharen grondig, liefst op 60ºC.
Meestal verdwijnen klachten binnen enkele dagen tot twee weken vanzelf. Bij hevige jeuk kunnen middelen op basis van menthol, calendula, aloë vera of lotio alba verlichting geven. Blijven zich klachten voordoen of zijn de klachten ernstig, ga dan naar de huisarts.

Andere rupsen

Nesten en spinsels van de bastaardsatijnrups kunnen verward worden met die van de eikenprocessierups of de rupsen van de spinselmot. De eikenprocessierups komt ook voor  in de regio Hollands Midden. Ook deze rups heeft gemene brandharen waarvan de klachten overeen komen met die brandharen van de bastaardsatijnrups.
Meer informatie over de eikenprocessierups

Ook de spinselmot komt voor in de duingebieden. De rupsen van deze mot maken grote, webachtige spinsels in verschillende soorten struiken (onder andere duindoorn, meidoorn, kardinaalsmuts en vogelkers). De spinselmot kan hele struiken kaalvreten en kapselt deze in met een wit, zijdeachtig spinsel. De spinselmot heeft geen brandharen en veroorzaakt geen huid- of andere gezondheidsklachten.

Deel deze pagina
Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Contactinformatie

  • GGD Hollands Midden (Leiden)

    Parmentierweg 49,
    2316 ZV Leiden
    T 088 - 308 30 00
    E-mail: info@ggdhm.nl

    GGD Hollands Midden (Gouda)

    Thorbeckelaan 5
    2805 CA Gouda
    T 088 - 308 32 00
    E-mail: info@ggdhm.nl

    HKZ