Tekenbeten en de ziekte van Lyme

Aantal keer bekeken: 7154,Laatst gewijzigd: woensdag, 27 januari 2016

Teken komen op veel plaatsen in Nederland voor, ook in de regio Hollands Midden. Teken zijn hele kleine spinachtige beestjes. Ze leven van bloed.

Teken komen in het hele land voor, in bos, park, hei, duinen of in de tuin. Ze zitten in de buurt van bomen of struiken, in hoog gras of tussen dode bladeren. Teken bijten zich vast in de huid van mensen of dieren. Dat valt vaak niet op. Door het zuigen van bloed zwellen teken na een paar dagen op tot een bruin of grijs bolletje ter grootte van een erwt. De meeste mensen worden gebeten in de periode tussen maart en oktober.

Van een tekenbeet kunt u ziek worden. Controleer uzelf en anderen op tekenbeten nadat u ‘in het groen’ bent geweest. Bent u gebeten door een teek, dan is het belangrijk dat u hem snel verwijdert.teek

Gezondheid 

Van een tekenbeet kunt u ziek worden. In Nederland kunnen teken de ziekte van Lyme overbrengen. Ongeveer één op de vijf teken is besmet met de lymebacterie. Daarnaast is ongeveer 4% van de teken besmet met een andere bacterie. Kenmerken van een besmetting met deze bacterie is terugkerende koorts. Mensen met een verzwakt afweersysteem lopen een risico op ontsteking van de hersenen/hersenvliezen.

Zowel de ziekte van Lyme als de ziekte door de nieuwe bacterie zijn goed te behandelen met antibiotica. Hoe eerder de ziekte wordt opgemerkt, hoe beter de behandeling zal aanslaan.

Controleer op tekenbeten!

Controleer uw lichaam en uw kleding op tekenbeten als u in het groen bent geweest. Teken kunnen zich overal vastbijten, maar hebben voorkeur voor liezen, knieholtes, oksels, bilspleet, randen van het ondergoed, achter de oren en rond de haargrens in de nek. Kijk goed, want ze zijn bijna niet te zien. Gebruik eventueel een vergrootglas. Laat iemand anders controleren op de plekken die u zelf niet goed kunt zien of gebruik een spiegel.
Krijgt u de teken niet uit uw kleding was ze dan op 60°C of doe ze in de wasdroger.

Mensen die voor hun werk veel in het groen zijn lopen meer risico op tekenbeten. Net als mensen die veel buiten zijn in de natuur en kinderen die buitenspelen. Ieder jaar worden er ongeveer één miljoen mensen door een teek gebeten. De meeste mensen worden daarna niet ziek.

Haal teken snel weg!

Hoe langer de teek in uw huid zit, hoe groter de kans dat hij ziekteverwekkers overdraagt. Gebruik geen alcohol, jodium, olie of andere middelen voordat u de teek verwijdert.
Pak de teek met een puntig pincet zo dicht mogelijk op de huid bij de kop vast en trek hem er langzaam uit. Als een stukje van de kop achterblijft, is dat ongevaarlijk. Gebruikt u een andere tekenverwijderaar? Volg dan de gebruiksaanwijzing. Ontsmet vervolgens het beetwondje.

Schrijf op (bijvoorbeeld in uw agenda) op wanneer en waar op het lichaam u gebeten bent.

Hoe kunt u zichzelf beschermen?

  • Blijf zoveel mogelijk op de paden en vermijd dichte begroeiing en struikgewas.
  • Draag dichte schoenen, lange mouwen en een lange broek. Stop broekspijpen in uw sokken. Op lichte kleding zijn teken beter te zien.
  • Draag kleding die is geïmpregneerd met het insectenwerend middel Permetrine of spuit uw kleding in met een insectenwerend middel dat DEET bevat (lees de aanwijzingen op de verpakking).
  • Smeer de onbedekte huid in met een middel dat DEET bevat (lees de aanwijzing op de verpakking).

Het belangrijkste advies is om uw huid en kleding goed te controleren en teken te verwijderen nadat u in het groen bent geweest.

Naar de huisarts?

  • Zit de teek al langer dan 24 uur op uw huid? Overleg met de huisarts of behandeling gewenst is.
  • Hebt u de teek binnen 24 uur weggehaald? Houd tot drie maanden na de tekenbeet de huid rond de beet in de gaten. Let op het ontstaan van een rode ring of andere klachten die kunnen duiden op de ziekte van Lyme. Krijgt u klachten? Ga naar de huisarts en meld dat u door een teek gebeten bent.

Ontstaat er een klein, rood plekje op de plek van de beet, dan hoeft u zich geen zorgen te maken. Dat is een normale reactie van uw huid op de beet.

Ziekte van Lyme 

Het meest voorkomende signaal van de ziekte van Lyme is een rode of blauwachtige, ringvormige vlek op de plaats van de tekenbeet. De vlek verschijnt meestal na enkele dagen tot twee weken na de beet, maar dat kan ook pas na 3 maanden zijn. Binnen een paar dagen wordt dit een grotere ring. Soms kunnen mensen besmet raken zonder dat ze een rode ring hebben gezien.

Als de lymebacterie in het lichaam blijft, veroorzaakt hij in eerste instantie griepachtige verschijnselen of soms opzwelling van oorlel of tepel. Deze klachten ontstaan meestal binnen 3 maanden. Als de ziekte niet opgemerkt wordt, kunnen later neurologische, gewrichts-, huid- of hartklachten ontstaan. De klachten verschillen per persoon. Aandoeningen aan de zenuwen komen het meest voor.

De ziekte van Lyme is te behandelen met antibiotica. Hoe eerder de ziekte wordt opgemerkt, hoe beter de behandeling zal aanslaan.

Heeft u vragen over de ziekte van Lyme? Neem contact op met de afdeling Infectieziekten via 088 - 308 3361.

Links

Folder

'Een teek? Pak 'm beet!' (pdf)

Websites

www.rivm.nl/tekenbeet
www.tekenradar.nl
www.lymevereniging.nl , deze website biedt informatie over de Nederlandse Vereniging voor Lymepatiënten (NVLP) en over de ziekte van Lyme

App ‘Tekenbeet’

De app “Tekenbeet” bevat informatie over hoe je op teken moet controleren en hoe je een teek kunt verwijderen. Gebruikers kunnen een tekendagboek aanleggen en hierin een tekenbeet registreren. Zij ontvangen dan een herinnering dat ze de plek waar ze gebeten zijn, moeten controleren. Ook kunnen mensen via hun mobiele telefoon zien hoe actief teken zijn. Dit is vooral handig voor mensen buiten: wandelaars en bezoekers van bijvoorbeeld het bos, de heide, de duinen of een park. Daarnaast is een alarm in te stellen om altijd op de hoogte te blijven van de actuele tekenactiviteit.
De app is beschikbaar in voor Android-telefoon en Iphone in Google Play en de App store.

Voor vragen kunt u terecht bij het team Infectieziekten van de GGD Hollands Midden.

 

Deel deze pagina
Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Contactinformatie

  • GGD Hollands Midden (Leiden)

    Parmentierweg 49,
    2316 ZV Leiden
    T 088 - 308 30 00
    E-mail: info@ggdhm.nl

    GGD Hollands Midden (Gouda)

    Thorbeckelaan 5
    2805 CA Gouda
    T 088 - 308 32 00
    E-mail: info@ggdhm.nl

    HKZ